İklim Zirvesi Meseleleri

İklim zirvelerinde tarafların devletler olduğuna dikkati çeken Süleyman Çetin, yıllardır süregelen anlaşmazlıkların aşılmasının imkansızlığına değinerek, “Şayet güneş enerjisi teknolojisi bedeli, 10’da 1’ine düşmemiş olsaydı bütün bu azaltımlar mümkün olur muydu?” sorusunu sordu. Üretimin ve üretimin ardında gelişen bilimin önemini vurgulayan Çetin, “Teknoloji ve Sanayi fuarları daha faydalı yerler olabilir esasında” yorumunu yaptı.

Antalya’da düzenlenecek COP31’e sayılı günler kala, Yeşil Orman Okulu’nun konuğu İklim Okulu Lideri Süleyman Çetin oldu. COP31’den beklentilerin ele alındığı programda; Türkiye’nin yürüttüğü süreç, iklim finansmanı ve COP ‘da beklenen fırsatlar konuşuldu.

“Bakü’de Taraflar Anlaşamayacakları Konusunda Anlaştılar”

10 yıldır iklim zirvelerini takip ediyorum. 2024 yılında, Bakü’de gerçekleşen COP29’da tartışmanın sürdüğünü belirten Çetin, “Müzakerenin anlaşmak için doğru bir yol olmadığı konusunda hemfikir oldular” dedi ve zirveden, iklim değişikliğini durdurmanın bir yolunun olmadığı, tarafların pozisyonlarını nasıl koruyacaklarına dair düşünmeye başladıkları sonucunun çıktığını söyledi. 194 ülke değişiklik yapmak için gelmiyor, birbirini dinlemek, bakalım onlar ne yapıyor merakını gidermek ve ortak karar alınacaksa bunu kendi ülkesi seviyesine indirmek için çaba harcıyor. Kültür ve çabamızı göstermek için fırsat oluşuyor.

İklim zirveleri ile ekonomi arasındaki ilişkiye değinen Çetin, COP’un iş dünyası arasında değil, devletler arasında bir toplantı olduğuna dikkat çekerek, “Var olan anlaşmazlığı aşmalarına imkan olmadığı için devletler artık bir şey yapamayacaklarını gördüler” dedi ve ABD ile Çin arasındaki anlaşmazlığı örnek gösterdi. Çetin, yeni paradigmada “iklime uyum”, “koruma”, Loss and Damage kavramı yani “kayıp ve zarar” ortaya çıktı.

İklim zirvelerinde ülkelerin ulusal katkı beyanları (NDC’ler) ile somutlaşan iklim taahhütleri, zaman içinde uygulama, finansman, hesap verebilirlik ve ülkeler arası sorumluluk paylaşımı gibi alanlarda çeşitli sorunları da beraberinde getirdi. Bugün devam eden müzakere süreci, bu pürüzleri gidermeyi, taahhütlerle sahadaki uygulamalar arasındaki açığı kapatmayı ve iklim hedeflerini daha ölçülebilir, uygulanabilir ve etkili bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Paris İklim Anlaşmasının özü bu NDC taahhütleridir.

“İklimde olumlu değişim, teknolojiye borçluyuz”

Ozon tabakası meselesini dünya nasıl çözdüyse “sıfır atık” “dizel” “kömür” meselelerini de çözer. Artık yenilenebilir enerjiyi konuşacağımız COP lara geleceğiz. Toprağı ve ormanları korumak zamanı…  Çetin, iklim mücadelesinde kalıcı dönüşümün bilimsel ilerleme, teknolojik yenilik ve üretim maliyetlerinin düşmesiyle mümkün olduğunu, yenilenebilir enerjideki gelişmelerin bunun somut bir örneğini oluşturduğunu vurguladı.

İklim politikalarının geleceğinde yalnızca uluslararası zirvelerin değil, sanayi fuarlarının, bilimsel araştırmaların ve üretim ekosistemlerinin de belirleyici rol oynadığını ifade eden Çetin, toprağın ve ormanların korunmasının öncelikli gündemler arasında yer alması gerektiğini belirtti. ABD’nin Paris Anlaşması’ndan çekilmesine rağmen iklim müzakerelerindeki etkisini sürdürdüğüne dikkat çeken Çetin, “konsensüs” esasına dayalı karar alma mekanizmasının farklı ülkelerin çıkarları ve öncelikleri nedeniyle uluslararası iklim eylemini yavaşlatabildiğini dile getirdi.

COP’larda Ne Kadar İlerleme Sağlanıyor?

Bugüne dek COP’lara devletler arası görüşmeler olarak bakıldığını ve bundan böyle aynı şekilde devam ettiği sürece bir sonuca varılamayacağını ifade eden Çetin, Türkiye’nin politikalarını değerlendirdi. Çetin, iklim müzakerelerinde güç odakları arasında ve masada söz sahibi olabilmek için binlerce elemanla desteklenmiş güçlü bir altyapıya sahip olmanın gerekliliğini vurguladı.

COP31 Eylem Gündemi’nin Sıfır Atık” merkezinde ilerlemesinden ziyade Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın ve hatta Kültür Turizm Bakanlığı’nın rollerinin kuvvetlendirilmesi gerekiyor. Çevre Bakanlığı COP Expo yu devralması başına iş aldı. Misafirleri getir götür mihmandarlıklar, kültür turları, şehri hazır hale getiemek çok zor şeyler. Ormancılar eski COP larda daha aktifti nedense. Ormanlar ülkemizin çok güçlü sektörü. Hatta ülkemizde STK bu anlamda çok güçlü.

Yeşil Orman Okulu; Almanya, Fransa, Endonezya ve Kafkasya bölgesinden misafirleriyle olacak Adil Geçiş Pavillionunda ve bir dizi görüşme ve sunum gerçekleştirecek.

Kömürden ve dizelden çıkış ilanı bekliyoruz.

"Kömürün alternatifleri artıyor. Rüzgar ve Güneş ucuzluyor, kömüre kimse finansman tanımıyor. Bütün bunları bir araya koyduğunuzda şu anda kömür can çekişiyor. Dizel fiyatlarıyla yeni araçların görünürlüğü artıyor. Mazot çok pahalı, arabayı yenilemek lazım."

Tek kullanımlık plastik yasaklanmalı

Türkiye “sıfır atık”  girişiminde oldukça mesafe aldı. Kullan at plastik yasaklanarak dağ gibi olan yada yakılan plastikten vazgeçmeli artık.

Anadolu ikna edilme coğrafyasıdır.

“Anadolu, bir ikna ve müzakere coğrafyasıdır. COP31’de de ülkeleri iklim meselelerine ortak çözümler üretmeye, farklılıkları diyalogla aşmaya ve birlikte hareket etmeye ikna etmeliyiz. Savaşların gölgesinde dünya ortak bir geleceğe ulaşamaz; bu nedenle meseleleri ele alış biçimimizi yeniden sorgulamalı, iklim krizini yalnızca bir çevre sorunu değil, barışın, kalkınmanın ve ortak yaşamın meselesi olarak yeniden anlatmalıyız. Sivil toplum ve özel sektörle herkesi COP31 Antalya’ya, bu ortak geleceği birlikte konuşmaya ve şekillendirmeye davet ediyorum.” dedi.