MENA'da Savaşın Faturası Ağır

FAO, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'da krizlerin derinleşmesiyle birlikte gıda üretimini korumak için acil yatırım çağrısında bulundu.

FAO, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'da krizlerin derinleşmesiyle birlikte gıda üretimini korumak için acil yatırım çağrısında bulundu.

07/10/2026

Amman/Beyrut/Riyad/Roma – Çatışmalar, yerinden edilmeler ve iklim baskıları Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'da akut gıda güvensizliğinin yüksek seviyelerini tetiklemeye devam ederken, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ailelerin gıda üretmeye ve gelir elde etmeye devam etmelerine yardımcı olmak için acil tarımsal yardım fonu sağlanması çağrısında bulunuyor.

Çatışmalar ve ekonomik şoklar bölgenin gıda üretim kapasitesini baltalarken, fon yetersizlikleri gıda üretimini ve geçim kaynaklarını korumaya yönelik yardımları sınırlıyor.

FAO Genel Müdür Yardımcısı Beth Bechdol, Genel Müdür Yardımcısı ve Yakın Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Temsilcisi AbdulHakim Elwaer ve FAO Acil Durumlar ve Direnç Ofisi Direktörü Rein Paulsen, gıda güvensizliğinin kötüleşmesini önlemede, geçim kaynaklarını korumada ve toparlanmayı desteklemede tarımın kritik rolünü vurgulamak amacıyla hükümetler, bağışçılar ve ortaklarla bir araya geldi.

Bu ülkelerin genelinde, çatışmalar ve ekonomik şoklar gıda üretimini sekteye uğratırken, tarımsal altyapıyı yok ederken ve piyasaları bozarken, 45 milyondan fazla insan kriz düzeyinde açlıkla veya daha da kötüsüyle karşı karşıya kalıyor.

Bechdol, “Tekrarlanan şoklar, ailelerin gıda üretme ve gelir elde etme yeteneklerini ellerinden alıyor; tam da insani yardım kaynakları giderek kısıtlanırken,” dedi. “Bu kayıplar geri döndürülemez hale gelmeden önce harekete geçmeliyiz. Tohum, hayvancılık, su ve diğer tarımsal desteklere erken yatırım yapmak, geçim kaynaklarını koruyabilir, açlığın derinleşmesini önleyebilir ve zaman içinde insani yardım ihtiyaçlarını azaltabilir.”

Finansman açıkları açlığı daha da derinleştiriyor

Gazze ve Batı Şeria'da , Nisan-Haziran 2026 arasında 1,2 milyondan fazla insan kriz veya daha kötü seviyelerde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kaldı ve koşulların yılın ikinci yarısında daha da kötüleşmesi bekleniyor. FAO, zaman açısından kritik tarımsal yardım ve toparlanma için 2027 yılında 140,9 milyon dolar talep ediyor.

Lübnan'da , Nisan ve Ağustos 2026 arasında 1,24 milyon insanın kriz veya daha kötü seviyelerde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor. FAO'nun çatışmalardan etkilenen 35.000 çiftçiye ve kırsal kesimdeki hane halkına ulaşabilmesi için 38 milyon dolara ihtiyacı var.

Sudan'da 19,5 milyon insan ciddi düzeyde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Ancak 2026-2028 Acil Durum Müdahale Planı kapsamında gereken 193 milyon doların yalnızca %23'ü finanse edildi.

Suriye'de 2025 yılının sonlarında yaklaşık 7,2 milyon insan ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıyaydı. FAO, acil geçim kaynaklarının korunmasını, iyileşme ve direnç önlemleriyle birleştirerek 5,2 milyon insana yardım etmek için 2027 yılında 171,5 milyon dolara ihtiyaç duyuyor.

Yemen'de son analizlere göre 18,3 milyon insan kriz veya daha kötü seviyelerde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. FAO, 2027 Acil Durum ve Direnç Planı kapsamında ihtiyaç duyulan 87,9 milyon doların yalnızca %1'inden azını temin edebildi.

Tarım, acil durumlarda gıdayı ve geçim kaynaklarını korur.

Üretim kapasitesini korumak, gıda ve gelir sağlayabilir ve hane halklarının gelecekteki şoklara karşı dayanmasına yardımcı olarak insani yardıma olan bağımlılığı azaltabilir.

Tohum, hayvan yemi, veteriner hizmetleri, nakit ve kupon yardımı, sulama desteği ve diğer girdiler de dahil olmak üzere acil tarımsal yardım, ailelerin kriz dönemlerinde gıda üretimine devam etmelerine yardımcı olabilir.

Örneğin, Gazze'de FAO yardımı, çiftçilerin üretime yeniden başlamasını ve hayvancılıkla uğraşan ailelerin gıda ve gelir kaynaklarını korumasını sağlamıştır. Sudan'da ise FAO, 2026 yılında yaklaşık beş milyon kişiye tohum, hayvan aşısı, hayvan yemi, tarımsal girdi kuponları ve diğer destekler ulaştırmıştır.

Elwaer, “Acil durum müdahalesinin merkezinde tarım olmalı. Ne kadar erken harekete geçersek, o kadar çok can ve geçim kaynağını koruyabiliriz” dedi. “Bir çiftçi ekim mevsiminden önce tohum aldığında veya bir hayvancılıkla uğraşan kişi hayvanları kaybetmeden önce yem ve veteriner desteği aldığında, bugün gıdayı ve yarın onu üretme araçlarını korumuş oluyoruz. Ancak bu, kaynaklar zamanında ulaştığında işe yarar.”

Lübnan: Çatışmalar tarımı olumsuz etkiliyor

Heyetin Lübnan ziyareti, çatışmaların ve yerinden edilmenin tarım ve kırsal toplulukları nasıl etkilediğini, özellikle de çatışmalardan doğrudan etkilenen çiftçilerin deneyimlerini vurguladı.

Mart 2026'daki tırmanışın ardından, çoğunlukla kırsal kesimlerden olmak üzere bir milyondan fazla insan yerinden edildi. Güney Lübnan'da, Bent Jbeil, Marjaayoun, El Nabatieh ve Sour bölgelerindeki nüfusun %55 ila %65'inin kriz veya daha kötü seviyelerde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor.

Ülkenin tarım arazilerinin yüzde 22'sinden fazlasının hasar gördüğü, Güney ve Nabatiye'deki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 50'sine ise ulaşılamadığı bildiriliyor.

Nabatiye'de, FAO ekibi tarım arazilerinde, tarımsal altyapıda ve hizmetlerde çatışmayla ilgili hasarı değerlendirdi ve çiftçiler, kooperatifler ve Tarım Bakanlığı personeliyle iyileştirme önceliklerini görüştü.

Bechdol, “Güney Lübnan'da, çatışmanın tarım için ne anlama geldiğini gördük: hasar görmüş tarım arazileri, sulama sistemleri ve üretim altyapısı, üretim yapma ve gelir elde etme imkanlarını kaybetmiş çiftçiler,” dedi. “Tarımı yeniden canlandırmak, acil durum sona erene kadar bekleyemez. Üretimi ve geçim kaynaklarını korumak, şu anki müdahalenin bir parçasıdır ve Lübnan'ın toparlanması için de hayati önem taşıyacaktır.”

FAO, acil müdahalenin ötesinde, Lübnan'ın yeni 10 yıllık Ulusal Tarım Stratejisi ve Yatırım Planını yatırım ve eyleme dönüştürmesine de destek veriyor; bu destek, üretimi yeniden canlandırmaya, su kullanım verimliliğini artırmaya ve tarım sektörünün genel rekabet gücünü güçlendirmeye odaklanıyor.

Zararlar derinleşmeden önce tarımı finanse etmek

Heyet, acil insani ihtiyaçları karşılayabilecek kaynakları harekete geçirmek ve aynı zamanda toparlanma için gerekli olan üretim sistemlerini korumak amacıyla hükümetler, bağışçılar ve ortaklarla temas kurdu.

FAO, bağışçıları ve ortaklarını, bölge genelinde acil tarımsal yardıma yönelik desteği sürdürmeye ve artırmaya çağırarak, savunmasız çiftçilik, hayvancılık ve balıkçılık topluluklarının kayıplar geri döndürülemez hale gelmeden önce zamanında destek almasını sağlamayı hedefliyor.

---