Bu çalışma, fiziksel aktivitenin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut yaklaşımları yeniden değerlendirmekte ve eksiklik odaklı mesajların yerine güçlü yönlere dayalı bir sağlık geliştirme modelini önermektedir. Geleneksel fiziksel aktivite söylemleri çoğunlukla hareketsizliğin risklerini vurgulamakta ve sağlık kazanımlarını belirli eşiklere bağlı göstermektedir. Ancak bilimsel kanıtlar, çok küçük düzeyde fiziksel hareket artışlarının dahi kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, kanser ve erken ölüm riskini önemli ölçüde azalttığını ortaya koymaktadır.
Bu doğrultuda proje, bireylerin, ailelerin ve toplulukların mevcut potansiyellerini esas alan; umut, motivasyon ve öz-yeterliliği destekleyen bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlamaktadır. Fiziksel aktiviteyi bir zorunluluk ya da risk azaltma aracı olarak değil; iyi oluşu artıran, keyif veren ve sürdürülebilir bir yaşam pratiği olarak yeniden konumlandırmayı hedeflemektedir.
Önerilen model; kişi merkezli hedef belirleme, bireysel güçlü yönlerin tanınması, çevresel kaynakların harekete geçirilmesi ve topluluk temelli destek mekanizmalarının geliştirilmesini içermektedir. Bu yaklaşım sayesinde fiziksel aktiviteye katılımın artırılması, sağlık davranışlarının kalıcı hale getirilmesi ve toplum genelinde bütüncül iyilik halinin desteklenmesi öngörülmektedir.
Sonuç olarak, proje; “daha fazla hareket et, daha az otur” ilkesini korku temelli değil, umut ve kapasite temelli bir sağlık stratejisine dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
Warburton, D. E. R., & Bredin, S. S. D. (2019). Physical activity and health benefits: A strengths-based approach. Journal of Clinical Medicine, 8(12), 2044. https://doi.org/10.3390/jcm8122044
Soyut
Kalp rehabilitasyonu üzerine özel serimizde, kardiyovasküler hastalıkların ve diğer birçok kronik tıbbi durumun birincil ve ikincil önlenmesinde düzenli fiziksel aktivite ve/veya egzersize katılımın önemini vurguladık. Kanıtlar çok güçlü olup, neredeyse herkesin daha aktif bir yaşam tarzına geçmekten fayda görebileceğini göstermektedir. Bu mesaj bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeylerde geniş çapta yayılmıştır. Bu mesaj genellikle fiziksel hareketsizlik krizini ve yeterli miktarda fiziksel aktivite yapmamanın sağlık açısından tehlikelerini vurgulamaktadır. Bu eksiklik odaklı mesaj, genellikle sağlık yararlarının yalnızca belirli hacimlerde veya yoğunluklarda fiziksel aktivite ile elde edilebileceğini belirten genel eşik tabanlı öneriler içermektedir. Bu başyazıda, mevcut genel ve eksiklik odaklı mesajın, olumluya odaklanma ve bireysel, toplumsal ve nüfus düzeylerinde umut ve gerçek değişimi kolaylaştırma konusunda büyük bir fırsatı kaçırdığını savunuyoruz. Sağlık ve esenlikle ilgili öz-güçlendirme ve öz-belirlemeyi sağlamak için bireylerin, ailelerin ve toplulukların doğuştan gelen güçlü yönlerine odaklanan, güçlü yönlere dayalı bir sağlık ve esenlik geliştirme yaklaşımını savunuyoruz. Güçlü yönlere odaklanan bir yaklaşım benimseyerek umut inşa edebilir, düzenli fiziksel aktivite ve egzersize katılımın olumlu yönlerini teşvik edebilir ve herkes için sağlık ve refahı artırma konusunda daha büyük bir fırsat sağlayabiliriz.
Anahtar kelimeler: güçlü yönlere odaklı, fiziksel aktivite, egzersiz, kardiyak rehabilitasyon, bütünsel, esenlik, sağlık, iyilik hali, sağlık geliştirme, umut
1. Giriş
Düzenli fiziksel aktivite ve egzersize katılımın sağlık yararları tartışılmazdır [ 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 ]. Neredeyse herkes daha aktif bir yaşam tarzına geçmekten fayda sağlayabilir [ 2 ]. Çeşitli ulusal ve uluslararası kuruluşlar , kronik tıbbi rahatsızlıkları olan kişiler için öneriler de dahil olmak üzere, yaşam boyu fiziksel aktivite önerileri sunmuştur [ 7 , 8 , 9 , 10 , 11 , 12 , 13 , 14 , 15 , 16 ]. Bu kılavuzlar ve önerilerle birlikte, fiziksel olarak aktif olmamanın sağlık risklerine ilişkin açıklamalar da sıklıkla yer almaktadır. Genellikle, düzenli fiziksel aktivite ihtiyacını desteklemek için fiziksel hareketsizliğin olumsuz sağlık etkileri güçlü bir şekilde vurgulanmaktadır. Dahası, her bireyin benzersiz özelliklerini dikkate almayan genel öneriler sıklıkla sunulmaktadır. Bu başyazıda, fiziksel aktiviteyi teşvik etmeye yönelik bu eksiklik odaklı yaklaşımın, bireysel, aile, topluluk ve toplumsal düzeylerde sağlık ve esenlik açısından istenmeyen ve olumsuz sonuçlara nasıl yol açabileceğini savunuyoruz. Bireylerin, ailelerin ve toplulukların doğuştan gelen güçlü yönlerine ve isteklerine dayanan, güçlü yönlere odaklı bir sağlık ve esenlik geliştirme yaklaşımını savunuyoruz.
2. Kanıtların Kısa Özeti
Literatürün çok sayıda sistematik incelemesi, özellikle kardiyovasküler sistem hastalıklarının ve diğer birçok kronik tıbbi durumun birincil ve ikincil önlenmesi için düzenli fiziksel aktivite ve/veya egzersiz katılımının önemini desteklemiştir [ 2 ]. Düzenli fiziksel aktivite ve/veya egzersiz katılımının 25'ten fazla kronik tıbbi durum için faydalı olduğu düşünülmektedir [ 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 , 17 , 18 ]. Fiziksel aktivite ile sağlık arasında, erken ölüm ve çeşitli kronik tıbbi durumlar için tutarlı %20-30 risk azalmasıyla iyi kurulmuş doz-yanıt ilişkileri vardır [ 4 , 18 , 19 , 20 ]. Aerobik uygunluğun objektif göstergeleri dikkate alındığında genellikle daha büyük risk azalmaları gözlemlenir [ 2 , 4 , 20 , 21 ]. Literatürün sistematik incelemelerinin yakın tarihli bir sistematik incelemesinde [ 2 ], rutin fiziksel aktivitenin, çeşitli sağlık sonuçları (kardiyovasküler hastalık, tüm nedenlere bağlı ölüm, tüm kanser ölümleri, tip 2 diyabet, hipertansiyon, meme kanseri, kolon kanseri, gebelik diyabeti, safra taşı hastalığı, iskemik kalp hastalığı, iskemik inme ve kendi bildirdiği sağlık durumu gibi) için azalmış riskle doz bağımlı bir şekilde ilişkili olduğuna dair ikna edici veriler (milyonlarca katılımcıdan) ortaya koyduk. Çalışmaların büyük çoğunluğunda, doğrusal olmayan bir ilişki vardı ve en büyük göreceli sağlık faydaları, hareketsiz bireylerde fiziksel aktivite katılımındaki nispeten küçük değişikliklerle görüldü. Bu sistematik inceleme ayrıca, bu sağlık faydaları için minimum bir eşik bulunmadığını da ortaya koydu. Önemli olarak, "sadece daha fazla hareket etmenin önemli sağlık faydalarına yol açtığını" gösterdik [ 2 ]. Sağlık faydaları için gereken aktivite düzeyi, birçok mevcut ulusal ve uluslararası fiziksel aktivite önerisinin çok altındaydı. Bu bulgular, çeşitli yakın tarihli epidemiyolojik çalışmalarla desteklenmiştir [ 22 , 23 , 24 ]. Daha da önemlisi, bu sağlık yararları zihinsel sağlık ve esenlik de dahil olmak üzere çok çeşitli tıbbi durumları kapsıyor gibi görünüyor. Örneğin, Harvey ve meslektaşları [ 24 ]] yakın zamanda, herhangi bir yoğunluktaki düzenli boş zaman egzersizinin, görünüşte sağlıklı yetişkinlerde (11 yıllık bir süre boyunca) depresyon gelişme riskinin azalmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Bir dizi karıştırıcı faktör için ayarlama yapıldıktan sonra, yazarlar, katılımcıların her hafta en az 1 saat fiziksel aktivite/egzersiz yapmaları durumunda gelecekteki depresyon vakalarının yaklaşık %12'sinin önlenebileceğini tahmin ettiler. 14 çalışmanın (altı prospektif kohorttan) yakın zamanda yapılan sistematik bir incelemesi ve meta-analizi, koşuya katılımın, tüm nedenlere bağlı, kardiyovasküler ve kanserle ilgili ölüm riskinde sırasıyla %27, %30 ve %23 oranında azalmayla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Önemli olarak, çok küçük dozlarda koşu (yani, haftada ≤1 kez, haftada <50 dakika, <6 mil/saat ve <500 MET-dakika/hafta) tüm nedenlere bağlı ölüm oranlarında önemli faydalar sağladı ve artan miktarda koşuyla daha fazla ölüm faydası olduğuna dair hiçbir kanıt yoktu [ 25 ]. Benzer şekilde, Ekelund ve meslektaşları [ 26 ], yakın zamanda sistematik bir inceleme ve uyumlu meta-analizde, ivmeölçer ile değerlendirilen toplam fiziksel aktivite, farklı fiziksel aktivite yoğunlukları ve hareketsiz kalma süresi ile orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerdeki tüm nedenlere bağlı ölüm arasındaki doz-yanıt ilişkilerini incelemiştir. Yazarlar, herhangi bir fiziksel aktivitenin (yoğunluğuna bakılmaksızın) ve hareketsiz geçirilen sürenin azalmasının, erken ölüm riskinde önemli ölçüde azalma ile doz bağımlı bir şekilde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur [ 26 ]. Toplu olarak, bu bulgular düzenli fiziksel aktivite ve/veya egzersiz katılımının önemini desteklemekte ve " Daha Çok Hareket Et, Daha Az Otur " [ 2 ] şeklindeki basit sağlık teşvik sloganını güçlendirmektedir .
Bu başyazının başlangıcından itibaren, sağlığın sadece hastalığın yokluğu olmadığını kabul etmek önemlidir [ 4 , 27 , 28 , 29 ]. Bu nedenle, düzenli fiziksel aktivitenin bütünsel iyilik hali (örneğin, ruhsal, duygusal, zihinsel ve fiziksel iyilik hali) üzerindeki önemli faydalarını da kabul etmek önemlidir [ 4 , 27 , 28 , 29 ].
3. Güçlü Yönlere Dayalı Bir Yaklaşım ve Etkin Bilgi Aktarımı
Yukarıda tartışıldığı gibi, fiziksel aktivitenin sağlık yararları dünya çapında yaygın olarak kabul görmüştür. Görünüşte sağlıklı bireyler ve kronik tıbbi rahatsızlıkları olan kişiler için çeşitli ulusal ve uluslararası öneriler ve kılavuzlar, çok az aktivitenin tehlikelerini vurgulamakta ve genellikle destekleyici belgelerde veya bunların içinde eksikliklere dayalı ifadeler içermektedir. Örneğin, birçok ulusal ve uluslararası fiziksel aktivite kılavuzu, sağlık yararlarının ancak orta-şiddetli (haftada 150 dk) veya şiddetli (haftada 75 dk) yoğunlukta fiziksel aktivite için belirli bir eşiğe ulaşıldığında elde edilebileceğini öne süren eşik tabanlı mesajlar sunmaktadır. Bu eşik ve uzman görüşüne dayalı mesajlar, önemli ölçüde daha küçük miktarlarda fiziksel aktivitenin (örneğin, yarısı veya daha azı) belirgin ve klinik olarak ilgili sağlık yararlarına yol açabileceğine dair güçlü kanıtlara rağmen yaygın olarak teşvik edilmektedir [ 4 , 20 , 23 , 30 ]. Dahası, sağlık yararlarının eğrisel bir ilişkiye sahip olduğunu ve net bir eşiğin olmadığını gösteren kanıtlara rağmen, eşik tabanlı mesajlar kullanıldığında önemli bir bilgi aktarım hatası ortaya çıkabilir [ 2 ]. Fiziksel aktivite ile sağlık sonuçları arasındaki eğrisel ilişkiyi gösteren güçlü kanıtlara rağmen, son yıllarda, fiziksel aktivite kılavuzlarında, sadece daha fazla fiziksel olarak aktif hale gelmenin faydalarının sürekliliğini yansıtan daha kanıta dayalı ifadelerin yerini alan “yapmanız gerekiyor”, “yapmalısınız” veya “en azından katılmalısınız” gibi ifadeler sıklıkla yer almaktadır [ 2 , 4 ].
Son zamanlarda, Birleşik Krallık (BK) [ 10 ] ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) [ 8 ] tarafından etkili bir dizi güncellenmiş fiziksel aktivite kılavuzu yayınlandı. Bu önemli kanıta dayalı ve fikir birliğine dayalı kılavuzlar ve/veya ilgili kaynaklarda, fiziksel aktivite davranışındaki küçük değişikliklerin önemli sağlık yararlarına yol açabileceği (özellikle en az fiziksel olarak aktif/formda olan bireylerde) açıkça kabul edilmektedir. Örneğin, BK Kılavuzları [ 10 ], “Kanıtlar artık bazı sağlık yararları elde etmek için gereken minimum fiziksel aktivite miktarının olmadığını göstermektedir.” demektedir. Bu kılavuzlar ayrıca, “İyi fiziksel ve zihinsel sağlık için yetişkinler her gün fiziksel olarak aktif olmayı hedeflemelidir. Herhangi bir aktivite hiç olmamasından daha iyidir ve daha fazlası daha da iyidir.” demektedir. Benzer şekilde, ABD Kılavuzları destekleyici belgesinde şu ifade yer almaktadır: “Bilimsel kanıtlar artmaya devam ediyor; fiziksel aktivite, daha önce düşündüğümüzden bile daha fazla olumlu sağlık sonucuyla bağlantılı. Ve daha da iyisi, faydalar az miktarda fiziksel aktiviteyle ve hemen sonrasında birikmeye başlayabilir… Yetişkinler gün boyunca daha çok hareket etmeli ve daha az oturmalıdır. Biraz fiziksel aktivite hiç olmamasından daha iyidir. Daha az oturan ve orta ila yoğun düzeyde herhangi bir miktarda fiziksel aktivite yapan yetişkinler bazı sağlık faydaları elde eder.” Bu iki önemli kılavuzda (ve ilgili belgelerde) sağlık faydalarının nispeten küçük miktarlarda fiziksel aktiviteyle elde edilebileceği açıkça belirtilmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi, bu öneriyi destekleyen güçlü bir literatür mevcuttur.
Bu yeni kılavuzlarda ve/veya ek kaynaklarda ve bilgi aktarım araçlarında, sağlık yararları için belirli bir fiziksel aktivite eşiğinin (örneğin, haftada 150 dakika orta-şiddetli fiziksel aktivite) gerekli olduğunu öne sürebilecek ifadeler bulunmaktadır. Kılavuz geliştirme ve bilgi yayma girişimlerinde kapsamlı bir şekilde yer almış biri olarak, genel halk için etkili ve kanıta dayalı öneriler ve ilgili bilgi aktarım kaynakları oluşturmanın doğasında var olan karmaşıklığı kabul ediyoruz. Bu kılavuzların bilgi aktarımında, belirli bir fayda eşiğinin var olduğunu ima eden ifadelerin kaldırılması için küçük bir değişiklik yapılmasını saygıyla tavsiye ederiz. Örneğin, kılavuz belgelerinde herhangi bir aktivitenin hiç olmamasından daha iyi olduğu kabul edilmesine rağmen, Birleşik Krallık kılavuzları [ 10 ] ayrıca “yetişkinler en az 150 dakika (2,5 saat) orta yoğunlukta aktivite (örneğin tempolu yürüyüş veya bisiklet sürme); veya 75 dakika yüksek yoğunlukta aktivite (örneğin koşu) biriktirmelidir…” gibi biraz çelişkili eşik tabanlı ifadeler de içermektedir. “Yetişkinler ve Yaşlı Yetişkinler için Fiziksel Aktivite” başlıklı ilgili bir Bilgi Grafiği de “Birazı iyidir, daha fazlası daha iyidir” ve “Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aktif olun” gibi çelişkili ifadeler içermektedir. Benzer ifadeler diğer yaş grupları için de verilmiştir [ 10 ]. Bu çelişkili ifadeler yeni ABD kılavuzlarında da mevcuttur. Örneğin, ABD kılavuzunu destekleyen Bilgi Grafikleri “en az” gibi ifadeler içermektedir. Bununla birlikte, bu ifadeler genellikle araştırma kanıtlarını yansıtan “meli” veya “amaç” gibi daha ılımlı terimlerle ifade edilmektedir. Daha önce de tartıştığımız gibi, “en az” gibi terimlerin kullanılması, bir fayda eşiğinin var olduğunu ima eder ki bu, ilgili kaynaklarında sadece daha fazla fiziksel aktivite yapmanın önemini gösteren İngiltere veya ABD kılavuzlarının amacı gibi görünmemektedir. Yakın zamanda tartıştığımız gibi [ 2 ], çeşitli araştırmacılar, bireysel ve popülasyon düzeylerinde sağlık davranış değişikliğini kolaylaştırmak için eşik tabanlı mesajlaşmanın potansiyel tehlikelerini tartışmışlardır [ 4 , 20 , 31 , 32 , 33] .Birleşik Krallık veya ABD yönergelerinin amacının bu olduğunu düşünmüyoruz ve herkes için daha aktif bir yaşam tarzının önemini vurgulamada büyük bir adım atan bu grupları kutlamak istiyoruz. Gelecekte, fiziksel aktivite veya egzersize katılmanın önemini yansıtmak ve bilgi aktarımında tutarlılığı sağlamak için "en az" veya "minimum" gibi terimleri kaldırmak ideal olacaktır. "En az" veya "minimum" gibi terimler eksiklik odaklı bir bakış açısından gelir ve bireylerde var olan olumlu değişim kapasitesini veya davranışlardaki çok küçük değişikliklerle ilişkili faydaları tam olarak kabul etmez.
Ulusal ve uluslararası fiziksel aktivite kılavuzlarını incelerken, çoğu önerinin doğası gereği dışa odaklı olduğu ve bireylerin benzersiz güçlü yönlerini ve özelliklerini dikkate almadığı açıktır. Bu nedenle, fiziksel aktivite kılavuzlarının ve bunların yorumlanma biçiminin, varsayılan olarak, toplumdaki sorunlara ve fiziksel hareketsizliğin risklerine odaklanan eksiklik odaklı olduğu savunulabilir. Ayrıca, bu kılavuzlar genellikle insanların fiziksel olarak hareketsiz olmanın sağlık risklerinden nasıl kaçınacaklarına dair ipuçları sunmaktadır. Fiziksel aktivite ve sağlık alanında, çok az fiziksel aktivite ve/veya egzersiz yapmanın tehlikelerini yansıtan eksiklik odaklı ifadelerin kullanılması da yaygındır. Örneğin, dünya çapında verilen açılış konuşmalarında ve yorumlarda şu gibi ifadeler duymak alışılmadık bir durum değildir:
Günümüz çocuklarının yaşam süresi, ebeveynlerinin yaşam süresinden daha kısa olacak.
Hareketsiz veya sedanter bir yaşam tarzı sürerseniz, erken ölüm riskiniz önemli ölçüde artar.
Sağlık yararları elde etmek için belirli bir fiziksel aktivite seviyesine ulaşmanız gerekir.
Çocuklarımız ve yetişkinlerimiz fiziksel aktiviteye katılım konusunda başarısız notlar alıyorlar.
Bu ifadelerin tamamı eksikliklere dayalı niteliktedir ve bazı durumlarda güçlü bir kanıt kümesiyle desteklenmeyebilir [ 34 , 35 ].
Çeşitli kurumlar fiziksel aktivite kılavuzlarının benimsenmesini artırmak için çalışmaktadır; ancak bugüne kadar, kılavuzların geniş çaplı nüfus farkındalığı [ 36 , 37 , 38 ] veya sağlık davranışı değişikliği [ 2 ] yaratmadaki etkinliğine yönelik destek nispeten sınırlıdır. Bu nedenle, mevcut fiziksel aktiviteyi teşvik etme yaklaşımlarının (çoğunlukla genel fiziksel aktivite kılavuzlarıyla bağlantılı) çağdaş toplumun isteklerini karşılamadığı ileri sürülebilir [ 27 ]. Berry ve ark. [ 38 ] yakın zamanda, güçlü epidemiyolojik kanıtlara dayanan fiziksel aktivite önerilerinin, insanların fiziksel aktivite hakkında şu anda yaptıkları seçimlere "büyük ölçüde rehberlik edemediğini" savundu. Dikkat çekici bir şekilde, bu kılavuzların uygulayıcılar [ 31 , 32 , 39 ] ve bu kılavuzlara açıkça yatırım yapmış kuruluşlar [ 40 ] tarafından bile sınırlı kullanımı vardır. Rutten ve meslektaşları [ 11 ] da yakın zamanda, ulusal fiziksel aktivite kılavuzlarının "ulusal düzeydeki politika oluşturma üzerindeki etkisinin en iyi ihtimalle mütevazı olarak değerlendirilebileceğini" belirtti. Açıkça görülüyor ki, bireysel ve toplumsal düzeyde sağlık ve esenliği artırmak için fiziksel aktivitenin sağlık yararlarının tanıtımına yönelik daha iyi bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Bu durum, kanıta dayalı fiziksel aktivite kılavuzlarının geliştirilmesine küresel olarak milyonlarca dolar harcandığı göz önüne alındığında özellikle önemlidir.
Yakın zamanda savunduğumuz gibi [ 2 ], fiziksel aktivite kılavuzlarının düşük benimsenmesi (en azından kısmen) sağlık sonuçlarına ve riski azaltmak için gereken fiziksel aktivite dozlarına (yani eksiklik temelli mesajlaşmaya) aşırı güvenilmesinin bir sonucu olabilir; sağlıklı yaşam tarzı davranışlarının temel belirleyicilerini etkili bir şekilde ele almak yerine. Bu, fiziksel aktivite/egzersizden zevk almayı ve uyumu teşvik etmenin kanıta dayalı yollarını vurgulayan bilgi mobilizasyon faaliyetlerine (örneğin, bilgi çeviri kaynaklarının oluşturulması) katılma yönündeki son hareketi desteklemektedir [ 2 , 41 , 42 , 43 , 44 ]. Örneğin, Rhodes ve meslektaşları (ve diğerleri), duygusal yargı yapılarının (duygusal tutum, zevk, içsel motivasyon gibi) fiziksel aktivite davranışının temel belirleyicileri olduğunu güçlü bir şekilde desteklemiştir [ 42 , 43 , 44 ]. Özellikle egzersizden zevk alma, sağlıklı yaşam tarzı davranışlarıyla (fiziksel aktivite gibi) ilgili davranışsal değişimin temel bir belirleyicisi gibi görünmektedir [ 41 ]. Giderek artan sayıda araştırma, fiziksel aktivitenin olumlu duygusal faydalarının (örneğin "iyi hissetmek") davranış değişikliğini tetiklemedeki etkinliğini desteklemektedir. Buna göre, mevcut fiziksel aktivite önerilerinin duygusal yapılara daha fazla odaklanması gerektiği savunulmuştur [ 2 ]. Ayrıca sağlıklı yaşam tarzı davranışlarını desteklemek için disiplinler arası, bireyselleştirilmiş ve kişi merkezli bir yaklaşımı savunduk [ 2 , 4 ].
Sağlık kuruluşları ve uygulayıcılar giderek artan bir şekilde, sağlık ve esenliğin teşvikine yönelik eksiklik temelli önerilerden ve/veya yaklaşımlardan uzaklaşmayı önermektedir. Sağlık ve esenliğe yönelik güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar giderek daha fazla savunulmaktadır [ 45 , 46 , 47 ]. Güçlü yönlere (veya varlıklara) dayalı yaklaşımlar, bireylerin, ailelerin ve toplulukların isteklerine, doğuştan gelen güçlü yönlerine ve fırsatlarına/kaynaklarına odaklanarak sağlık ve esenliği iyileştirmek için temel oluşturur [ 47 , 48 , 49 , 50 ]. Zhang ve meslektaşlarının yakın zamanda belirttiği gibi [ 50 ], güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım, geçmiş öykülere veya sağlık sorunlarına (eksikliklere) odaklanmak yerine, danışanın kaynaklarını ve tercih ettiği geleceği içerir. Bu nedenle, bu yaklaşım sorunun nedenine değil, geçmişteki başarılara ve danışanın gelecekte kendi sağlığını ve esenliğini artırmak için yapabileceği ve/veya yapacağı şeylere odaklanır [ 47 , 50 ].
Özünde, güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar bütünsel ve disiplinlerarasıdır [ 47 ], bireyin, bireyin ağının (örneğin, aile ve topluluk) ve diğerlerinin (sağlık uzmanları ve sağlayıcılar, nitelikli egzersiz uzmanları gibi) aktif katılımını içerir [ 47 ]. Uygulayıcıların danışanla işbirliği içinde ve onun yönlendirmesi altında çalıştığı saygılı bir ortak yaratım yaklaşımı benimsenir [ 50 ]. Bu yaklaşım, bireylerin, ailelerin ve toplulukların sağlık ve esenlik hakkında bağımsız ve bilinçli kararlar almalarını destekler. Bu kişi merkezli yöntem, fiziksel olarak aktif olmanın olumlu etkilerini desteklerken, fiziksel aktiviteyi teşvik etmeyle sıklıkla ilişkilendirilen olumsuz duyguları (örneğin, utanç, yetersizlik, damgalanma) en aza indirerek, sağlık ve esenlikle ilgili öz güçlendirme ve öz belirlemeyi kolaylaştırma potansiyeline sahiptir.
Çeşitli güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar (örneğin, çözüm odaklı terapi, güçlü yönlere dayalı vaka yönetimi, topluluk yönetiminin varlık oluşturma modeli, destekli istihdamın bireysel yerleştirme ve destek modeli) ve araçlar mevcuttur [ 47 , 51 , 52 ]. Pattoni'nin [ 51 ] incelediği gibi, güçlü yönlere dayalı uygulama, bireyleri ve onları destekleyen diğer kişileri içeren işbirlikçi bir süreçtir. Birlikte, danışanın doğuştan gelen güçlü yönlerine ve varlıklarına dayanan istenen bir sonucu belirlemek için çalışırlar. Bu işbirlikçi modelde, bireyler sadece sağlık hizmetlerinin tüketicileri değil, aynı zamanda kendi sorunlarını ve hedeflerini ele almada geçmişteki başarılarından yararlanarak [ 50 ], istedikleri gelecekteki sonuçları destekleyen hizmetlerin ortak üreticileridir [ 51 ]. Rapp ve meslektaşları [ 52 ], etkili güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar için altı temel standart belirlemiştir. Bu yaklaşımın fiziksel aktivite ve sağlık ve esenlik geliştirme ortamlarında nasıl kullanılabileceğini vurgulamak için bu kategorileri uyarladık.
Hedef Odaklılık: Güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım öncelikle hedef odaklı ve kişi merkezlidir. Bu aşamada, danışanlar yaşamları için hedefler belirlerler. Örneğin, danışanlar gelecekte fiziksel aktivite, egzersiz, sağlık ve esenlikle ilgili olarak ulaşmak istedikleri hedefleri belirleyebilirler. Bir uygulayıcı bu hedeflerin tartışılmasına aktif olarak katılabilir, ancak danışanların sağlık ve esenlik ve genel olarak yaşamla ilgili arzularını ve özlemlerini tam olarak ifade etmelerine izin vermelidir [ 52 ].
Güçlü Yönlerin Değerlendirilmesi: Danışanlar, herhangi bir zorluğu veya durumu telafi etmek için kullanılabilecek, sahip oldukları içsel güçlü yönleri ve kaynakları tanımaları konusunda desteklenir. Bu genellikle mevcut güçlü yönlerle ilgilidir; ancak geçmişten, kaybolmuş veya unutulmuş olabilecek önceki güçlü yönler (varlıklar, yetenekler, kaynaklar) araştırılabilir. Her bireyin güçlü yönlerine odaklanmak ve sorunlara, eksikliklere veya hastalık durumuna odaklanmamak esastır [ 52 ]. Örneğin, daha sağlıklı olmayı hedefleyen danışanlar, keyif aldıkları aktiviteleri, kendileri için işe yarayan şeyleri ve bu aktiviteleri aileleriyle ve toplum içinde yapma fırsatlarını tanıyabilirler.
Çevreden Kaynaklar: Bu, bir kişinin çevresinin, danışanın isteklerine ulaşmasını sağlayacak kaynaklar açısından zengin olabileceği anlamına gelir. Bu, danışana kaynak ve/veya destek sağlayabilecek bireyleri, grupları, dernekleri ve kurumları içerir. Bir uygulayıcı, bu kaynaklara bir kanal (bağlantı) görevi görebilir [ 52 ]. Örneğin, daha aktif bir yaşam tarzına sahip olmak isteyen bir danışan, fiziksel aktiviteyle ilgili olarak toplumda mevcut olan kaynakları belirlemek için nitelikli bir egzersiz uzmanıyla iletişime geçebilir. Egzersiz uzmanı, danışanın daha aktif bir yaşam tarzına sahip olmak için mevcut fırsatları ve kaynakları belirlemesine yardımcı olabilir [ 31 ].
Hedeflere Ulaşmak İçin Müşteri ve Çevresel Güçlü Yönleri Belirlemek İçin Açık Yöntemler Kullanılır: Müşterinin hedeflerine ve isteklerine ulaşmak için çeşitli güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar vardır. Güçlü yönlere dayalı tekniklerin her birinin nasıl uygulanacağında ince farklılıklar olacaktır [ 52 ]. Örneğin, çözüm odaklı terapi klinik ortamlarda giderek daha fazla kullanılmaktadır [ 50 ], burada müşteriler hedefler belirleyecek ve ardından ilgili güçlü yönleri belirleyecektir (örneğin şu anda işe yarayan, gelecekte işe yarayabilecek şeyler) [ 52 ]. Güçlü yönlere dayalı vaka yönetimi yaklaşımlarında, müşteriler, hedefler belirlemelerine, kaynak seçenekleri ve fırsatlar oluşturmalarına, kısa vadeli hedefler ve görevler belirlemelerine ve rolleri ve sorumlulukları yönlendirmelerine yardımcı olan özel bir “güçlü yönler değerlendirmesi”nden geçecektir [ 52 ]. Kardiyak rehabilitasyon ve egzersiz ortamlarında, uygulayıcıların müşterilerin sağlık ve refahlarını artırmalarına destek olmak için farklı güçlü yönlere dayalı yaklaşımlardan yararlanmaları yaygın değildir [ 16 ].
İlişki Umut Vericidir: Güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar, danışanın umutluluğunu artırmak için tasarlanmıştır. Umut, güçlü yönleri bulmak ve başkalarıyla, topluluklarla ve/veya kültürle güçlendirici ilişkiler kurmak yoluyla gerçekleştirilebilir. Bu süreç, danışanların yeteneklerine ilişkin algılarını artırmalarına, danışanların seçeneklerini ve bu seçeneklere ilişkin algılarını geliştirmelerine ve danışanların bu seçenekleri seçme ve bunlara göre hareket etme konusunda güvenlerini ve fırsatlarını artırmalarına olanak tanır [ 52 ]. Fiziksel aktiviteyi teşvik etmede, fiziksel aktivite katılımıyla ilgili güçlü yönleri belirlemek ve diğer insanlarla, topluluklarla ve kültürle bağlantı kurmak, sağlık ve refahı artırmaya yönelik umut oluşturabilir [ 48 ].
Anlamlı Seçim: Güçlü yönlere dayalı bir yaklaşımın merkezinde, danışanların kendi hayatlarının uzmanları olduğuna dair inanç yer alır. Uygulayıcının rolü, danışanları kendi bilinçli kararlarını ve seçimlerini yapmaya teşvik ederek, seçimleri geliştirmek ve açıklamaktır [ 51 , 52 ]. Fiziksel aktiviteyi teşvik etmede güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım aracılığıyla, danışanların sağlık ve esenlikleri üzerinde kontrol sahibi oldukları öz-güçlendirme ve öz-belirlemeyi destekleyebiliriz. Kendi sağlık ve esenliklerinde aktif katılımcı olarak, danışanlar için daha büyük öğrenme fırsatları da vardır; örneğin, düzenli fiziksel aktiviteye katılımın sağlık ve esenlik için öneminin daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırmak gibi.
Güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım, son zamanlarda uluslararası ve bölgesel sağlık otoritelerinin kişi merkezli bakıma yönelik çeşitli zorunluluklarını desteklemektedir. Örneğin, Kanada Sağlık Araştırma Enstitüleri yakın zamanda, hastaların, araştırmacıların, sağlık çalışanlarının, yöneticilerin ve politika yapıcıların hasta tarafından belirlenen öncelikleri belirlemek ve bunlara odaklanmak için işbirliği içinde çalıştığı kişi merkezli araştırmanın önemini vurgulamıştır [ 53 ]. Birleşik Krallık Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı [ 47 ], sosyal bakım ortamlarında güçlü yönlere dayalı yaklaşımların uygulanmasına ilişkin yakın tarihli bir raporda, güçlü yönlere dayalı yaklaşımların uygun dikkat ve özenle tüm mesleklerde kullanılabileceği kapasitesini dile getirmiştir. Güçlü yönlere dayalı yaklaşımda, uygulayıcılar bireyin yeteneklerini, isteklerini ve mevcut koşullarını daha iyi anlamak için işbirliği içinde çalışırlar [ 47 ]. Danışanlarla çalışan uygulayıcılar, danışanın doğuştan gelen güçlü yönlerini, isteklerini ve kaynaklarını kullanarak sağlık değişikliği için en iyi adımları belirlemek üzere birlikte çalışacaklardır. Uygulayıcı ayrıca, danışanın sağlık ve esenlik yolculuğunda desteklenmesi için uygun araçların mevcut olmasını sağlamaya da yardımcı olur [ 47 ]. Şekil 1, bireylerin, ailelerinin ve topluluklarının umutlarına, isteklerine ve güçlü yönlerine dayanan, fiziksel aktivite yoluyla sağlık ve esenliğin teşvikine yönelik güçlü yönlere dayalı bir yaklaşımın nasıl benimsenebileceğini özetlemektedir. Tablo 1'de , eksikliklere dayalı mesajlaşmanın ve/veya inançların, bireylerin, ailelerinin ve topluluklarının doğuştan gelen güçlü yönlerini tanıyan güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım benimsemek üzere nasıl yeniden çerçevelendirilebileceğini özetliyoruz.
Şekil 1.
Fiziksel aktivite yoluyla güçlü yönlere odaklı sağlık ve esenlik geliştirme.
Tablo 1.
Fiziksel aktiviteyi teşvik etmede zayıflıkları güçlü yönlere dönüştürmek.
Güçlü yönlere dayalı yaklaşımların uygulanması, çeşitli ortamlarda (örneğin işyeri ve klinik ortamlar [ 45 , 50 , 52 , 54 , 55 ]), topluluklarda ve popülasyonlarda (örneğin çocuklar, yerli topluluklar) giderek daha fazla kullanılmaktadır [ 48 , 49 , 56 , 57 , 58 , 59 ]. Örneğin, Zhang ve arkadaşları [ 50 ], yakın zamanda yapılan randomize kontrollü çalışmaların sistematik bir incelemesi ve meta-analizinde, tıbbi ortamlarda güçlü yönlere dayalı, çözüm odaklı kısa süreli terapinin, sağlıkla ilgili psikososyal sonuçlar (örneğin depresyon, hastalığa psikososyal uyum) üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ve sağlıkla ilgili davranışsal sonuçlar (örneğin fiziksel aktivite, beslenme puanı) için olumlu göstergeler sağladığını ortaya koymuştur. Tse ve meslektaşlarının [ 60 ] yaptığı bir diğer sistematik inceleme ise, ciddi zihinsel hastalığı olan kişiler için güçlü yönlere dayalı müdahalelerin etkinliğini incelemiştir. Literatür nispeten sınırlı olsa da, yazarlar klinik ortamlarda güçlü yönlere dayalı yaklaşımları destekleyen yeni kanıtlar bulmuşlardır; bu kanıtlar arasında hastaneye yatış oranları, istihdam/eğitim başarısı ve kişisel sonuçlar (örneğin, öz yeterlilik ve umut duygusu) gibi iyileştirilmiş sonuçlar yer almaktadır.
Geleneksel olarak, fiziksel aktivite önerileri ve egzersiz reçeteleri, bir sorunu belirlemeyi ve sorunu ele almak/düzeltmek için öneriler/reçeteler oluşturmayı içeren eksiklik temelli yaklaşımlar benimsemiştir. Kalp ve diğer klinik egzersiz rehabilitasyon ortamlarında güçlü yönlere dayalı metodolojilerin yaygın kullanımını savunuyoruz. Bu inanç sistemi, kendi uygulamamızı doğrudan etkilemiştir. Örneğin, bireyselleştirilmiş ve hasta merkezli bir yaklaşımın, büyük zihinsel hastalığı olan kişilerin sağlık ve refahını iyileştirmenin güvenli ve etkili bir yolu olduğunu gösterdik [ 61 ]. Son zamanlarda, kronik tıbbi rahatsızlıkları olan kişilerin öz-güçlendirilmesini ve öz-karar vermesini artırmaya hizmet eden güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım benimsedik. Benzer şekilde, kalp rehabilitasyon ortamlarında, genel fiziksel aktivite kılavuzlarından kaçınılması ve sağlık ve refaha daha bireyselleştirilmiş ve kişi merkezli bir yaklaşım benimsenmesi savunulmaktadır [ 16 ]. Kabboul ve meslektaşlarının [ 62 ] belirttiği gibi , kalp rehabilitasyonunun temel bileşenleri arasında beslenme danışmanlığı, risk faktörü modifikasyonu, psikososyal yönetim, hasta eğitimi ve bireyselleştirilmiş egzersiz eğitimi yer almaktadır. Her kardiyak rehabilitasyon programı kendine özgüdür ve birçoğu, danışanların istek ve kaynaklarına dayalı, güçlü yönlere odaklı yaklaşımları yoğun bir şekilde kullanmaktadır. Uluslararası kardiyak rehabilitasyon kuruluşlarının (ve diğer tıbbi durumlar için egzersiz rehabilitasyon programlarının) hastaların sağlık ve esenliğini artırmak için güçlü yönlere odaklı ve kişi merkezli yaklaşımların daha fazla dahil edilmesini desteklemesini savunuyoruz.
Dünyanın dört bir yanındaki yerli topluluklarda sağlık ve esenliğe yönelik güçlü yönlere dayalı yaklaşımlar giderek daha fazla kullanılmaktadır [ 48 , 49 , 57 , 58 , 63 ]. Yerli halklar, insan ilişkilerinin doğal ve manevi dünya ile dengesini yansıtan, toprak, bireyler, aile, topluluk ve kültürel ve manevi uygulamalar arasındaki bağlantıları da içeren, daha bütünsel bir bakış açısıyla (manevi, duygusal, zihinsel ve fiziksel esenlik dahil) sağlık ve esenliği ele alma ihtiyacını kabul etmişlerdir [ 63 ]. Örneğin, Interior Health (British Columbia, Kanada) tarafından hazırlanan yakın tarihli bir raporda, geleneksel yerli yaklaşımları en iyi uygulamalara entegre eden bir esenlik modeline doğru ilerleme önerilmiştir [ 64 ]. Bu modelde, yerli kültür, maneviyat ve aile, topluluk ve toprakla bağlantı, iyileşme ve esenliğin önemli temelleridir [ 65 ]. Sağlık ve esenlik yaklaşımları yalnızca bireye odaklanmamalı, aynı zamanda aileyi ve topluluğu bir bütün olarak etkilemelidir [ 64 ]. Bütünsel yaşam boyu öğrenme modelleri ayrıca dil, kültür ve geleneklerden öğrenmenin ve bunlar hakkında bilgi edinmenin Yerli halkların refahı için gerekli olduğunu göstermiştir [ 66 ]. Ayrıca yakın zamanda kültürel kimliğin Yerli Kanadalılar arasında sağlığın önemli bir belirleyicisi olduğunu da gösterdik [ 67 ].
Yerli halklar, Batı (sömürgeci) inanç sistemlerine dayalı sağlık hizmeti modellerini genellikle iyileşme veya esenliği teşvik etmek yerine zarar verme potansiyeliyle ilişkilendirir [ 64 ]. Artan kanıtlar, birçok Yerli halkın ana akım sağlık sistemleriyle ilgili deneyimlerinin kültürel farklılıklar ve/veya duyarsızlık nedeniyle genellikle olumsuz olduğunu ortaya koymaktadır [ 68 , 69 ]. Bu kültürel farklılıkların veya duyarsızlığın ele alınmaması, genellikle sağlık tavsiyelerine uyma oranlarının düşük olması, sağlık tesislerini kullanmada göreceli bir isteksizlik, korku duyguları, saygı eksikliği ve Yerli halklar arasında yabancılaşma ile ilişkilendirilmiştir [ 68 , 69 ]. Kültürel yeterliliklerin sağlanması ve kültürel olarak güvenli yerlerin oluşturulması, Yerli halklar arasında sağlık ve esenliği artırmaya yardımcı olmak için yaygın olarak teşvik edilmiştir [ 68 , 69 ].
20 yılı aşkın süredir Kanada genelindeki Yerli topluluklarında çalışıyoruz. Bu, Yerli topluluk liderlerinin Yerli stajyerler, gençler ve akademisyenlerle iş birliği içinde yürüttüğü sağlıklı yaşam tarzı ve esenlik programları konusunda 350'den fazla Yerli topluluğuyla (>10.000 katılımcı) ortaklık kurmayı içeriyor [ 48 , 70 ]. Bu çalışma sayesinde, Yerli halkların uzmanlığı, deneyimleri, bilgileri, istekleri ve becerilerine dayanan bütünsel sağlık ve esenliğe yönelik güçlü yönlere dayalı yaklaşımların olağanüstü etkinliğini ve verimliliğini gösterdik [ 48 , 70 ]. Bu Yerli liderliğindeki, topluluk temelli, katılımcı araştırma, aile ve topluluğun sorunlarına (veya eksikliklerine) değil, doğuştan gelen güçlü yönlerine ve isteklerine odaklanmanın önemini açıkça ortaya koydu. Bu güçlü yönlere dayalı yaklaşımda, sağlık ve esenlik içeriden inşa edilir; burada herkes bir öğretmen ve bir öğrencidir [ 71 ].
Deneyimlerimize göre, sağlık ve esenliğe yönelik güçlü yönlere dayalı bir yaklaşım, Yerli anlayış ve uygulama biçimleriyle tutarlı olarak, Yerli Yaşlılar, liderler ve topluluk üyeleri arasında güçlü bir yankı uyandırmaktadır. Ayrıca, tek tip bir yaklaşımın Yerli topluluklarda işe yaramadığı da açıktı. Örneğin, genel fiziksel aktivite yönergelerinin kültürel olarak uygun veya güvenli olmadığı düşünüldü [ 48 , 70 ]. Ayrıca, genel (tek tip) yönergeler kullanarak, bireylerin, ailelerinin ve topluluklarının isteklerine ve içsel güçlü yönlerine odaklanamıyoruz [ 1 ]. Ayrıca, tüm topluluğun esenliğini etkileyen geleneksel Yerli bütünsel şifa yaklaşımlarının (örneğin, kolektif güçleri kullanmak, maneviyat yoluyla güç kazanmak, kültürel kimliği geliştirmek) daha fazla araştırılması gerektiğini de fark ettik [ 67 ]. Ayrıca, Yerli topluluklarda var olan bir dizi bilgi aktarımı ve sağlık hizmeti açığını da belirledik. Yerli halkların geleneksel sağlık ve esenlik uygulamalarına ilişkin sağlık profesyonellerinin nispeten az bilgi sahibi olduğunu ve bu bilginin Batı tıbbı modellerine entegre edilmediğini fark ettik [ 69 ]. Bu bilgi açığını gidermek, Yerli halkların değerlerini, iletişim ve davranış biçimlerini, yaşam ve öğrenme tarihlerini ve öncelik verdikleri bilgi kaynaklarını dikkate alan kültürel olarak duyarlı bir yaklaşım gerektirir [ 72 ]. Kültürel olarak duyarlı, erişilebilir ve güvenli bir program oluşturarak, Yerli halkların katılımını artırabilir ve kültürel ve ana akım bilimsel bilgi arasında köprü kurabiliriz [ 72 ].
Çalışmalarımızda, bireylerin, ailelerinin ve topluluklarının güçlü yönlerine, özlemlerine ve kaynaklarına dair içgörü sağlamak için ortak yaratım tasarımını [ 48 , 70 ] dahil ediyoruz. Ortak yaratım tasarımını kullanmak, Yerli toplulukların tarihsel, geleneksel ve kültürel bakış açılarına özgü sağlık ve esenliğin bütünsel perspektiflerini paylaşmak için güçlü yönlere dayalı bir yaklaşımdan yararlanmak için iyi bir konumda olmamızı sağlamıştır. Bu, Yerli halklara özgü bilgelik, kültürler, deneyimler ve bilgi sistemlerinin alışverişinin temel aracı olarak Yerli liderliğindeki paylaşım çemberlerinin kapsamlı kullanımını içerir. Paylaşım çemberleri, Yerli sözlü tarih ve hikaye anlatma geleneklerini onurlandırarak, katılımcıların motivasyon ve bağlılık dayatmak yerine düşüncelerini ve fikirlerini ortaya çıkarmak için anlatıya katılmalarına olanak tanır [ 73 , 74 ]. Örneğin, Yaşlılar genellikle kültürü, gelenekleri ve tarihi paylaşmak için sözlü öğretim biçimi olarak hikayeler anlatırlar. Fikirler aktif olarak paylaşılır ve katılımcılar her hikayeyle yeni bir anlam bulma fırsatına sahip olurlar. Öğretme ve öğrenme her iki yönde de doğal olarak gerçekleşir. Bu kültürel paylaşım çemberleri, yerli halkların anlayışları ve sağlık ve esenliği şekillendiren karmaşık sosyal, kültürel, tarihsel ve ekonomik faktörler hakkında bilgi sağlar. Paylaşım çemberleri ayrıca her bireyin paylaşma fırsatına sahip olmasını ve kimsenin göz ardı edilmemesini sağlar [ 48 ].
Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu [ 75 ] aracılığıyla savunulan sağlık ve esenlik uygulamalarıyla tutarlı olarak , güçlü yönlere dayalı araştırma, deneyimsel öğrenmeyi destekleyen ve bireyin öz-güçlendirme ve öz-karar verme yoluyla direnç kazanmasını sağlayan kültürel olarak ilgili bir stratejidir [ 51 ]. Kanada'daki Kızılderili Yatılı Okullarının nesiller arası etkileri, fiziksel, zihinsel, duygusal ve ruhsal esenliği etkileyen uyumsuz başa çıkma mekanizmalarına yol açtığı için [ 76 ], güçlü yönlere dayalı bir araştırma tarzı, bireyleri kültürel olarak güvenli ve ilgili yöntemler kullanarak sağlıklarının sorumluluğunu üstlenmeleri için güçlendirmek için uygun bir stratejidir. Yerli topluluk liderlerinin ve Yaşlıların, Yerli özyönetimi, dil canlandırma, topluluk katılımı, geleneksel Yerli sağlık ve esenlik uygulamaları, toprakla bağlantı, kültürel olarak ilgili ve güvenli mesajlaşma, ruhsal sağlık ve esenlik ve Yerli liderliğindeki ve topluluk temelli sağlık ve esenlik yaklaşımlarıyla ilgili zengin bir ortak ve yaşanmış deneyim sağladığını kabul ediyoruz. Sonuç olarak, güçlü yönlere dayalı yaklaşımlarımız, Yerli halkların güçlenmesini ve kendi kaderlerini tayin etmelerini artırmayı, toplulukları içinde sağlık ve esenlik üzerinde daha fazla sahiplik sağlamayı ve hem geleneksel hem de Batı sağlık uygulamalarını birleştirmeyi amaçlamaktadır [ 65 ]. Bu yaklaşımı benimseyerek, Yerli halkların kendi sağlık ve esenlikleri üzerinde kontrol uygulama konusunda önemli bir kapasiteye sahip olduklarını gözlemledik [ 48 , 70 ].
4. Sonuçlar
Kalp Rehabilitasyonu üzerine özel serimiz [ 77 ] aracılığıyla, kardiyovasküler hastalıkların ve diğer birçok kronik tıbbi durumun birincil ve ikincil önlenmesinde rutin fiziksel aktivite ve/veya egzersiz katılımının önemini destekleyen ezici kanıtları vurguladık. Rutin fiziksel aktivitenin sağlık yararları yaygın olarak yayılmıştır; ancak bu mesaj genellikle yeterli miktarda fiziksel aktiviteye katılmamanın risklerini vurgulayan eksiklik temelli önerilerle ilişkilendirilir. Bu eksiklik temelli bilgiler genellikle, sağlık yararlarının yalnızca belirli hacimlerde veya yoğunluklarda fiziksel aktivitede elde edilebileceğini öne süren genel eşik temelli önerileri içerir. Bu Editör yazısında, fiziksel aktivite, egzersiz tıbbı, egzersiz bilimi ve kalp rehabilitasyonu alanlarını sıklıkla tanımlayan dışsal ve problem odaklı (eksiklik temelli) mesajlardan ve yaklaşımlardan uzaklaşmayı savunuyoruz. Bireylerin, ailelerin ve toplulukların doğuştan gelen güçlü yönlerine odaklanan, güçlü yönlere dayalı bir sağlık ve esenlik geliştirme yaklaşımını savunuyoruz. Bu, sağlık ve esenlikle ilgili öz güçlendirme ve öz belirlemeyi destekleyen, kişi merkezli bir yaklaşımdır. Çeşitli ortamlardan (klinik ortamlar, iş yerleri ve topluluklar gibi) elde edilen giderek artan sayıda araştırma, sağlık ve esenliğe yönelik varlık temelli yaklaşımların etkinliğini ve verimliliğini göstermiştir. Özellikle yerli topluluklar içinde yapılan çalışmalar, bireylerin, ailelerin ve toplulukların güçlü yönlerinin, bireysel, aile ve topluluk düzeylerinde sağlık ve esenlikte gerçek bir değişime yol açabileceğini göstermiştir. Bu, bireylerin sağlık ve esenlik değişiminin kilit savunucuları olma konusundaki olağanüstü kapasitesini gösteren topluluk temelli ve yerli halklar tarafından yürütülen araştırmaları da içermektedir. Yerli halkların bireylerin, ailelerin ve topluluklarının doğuştan gelen güçlü yönlerine odaklanarak öğrendikleri derslerin, çağdaş toplumun sağlık ve esenliğini iyileştirme küresel arzusuna doğrudan uygulanabileceğine inanıyoruz.
0 Yorumlar
Yorumunuz İçin Teşekkürler..