Etik ve Çocuk Duyarlı Dijital Habercilik Çalıştayı Gerçekleştirildi

Sosyal Ekonomik Kültürel Kalkınmayı Destekleme Derneği (SEKDER) tarafından, UNICEF Türkiye’nin ACAR Programı kapsamında ve Avrupa Birliği desteğiyle medya profesyonelleri, editörler ve gazetecilere yönelik düzenlenen “Etik ve Çocuk Duyarlı Dijital Habercilik Çalıştayı” 25–26 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirildi.

İki gün süren çalıştayda, çocukların haber ve dijital içeriklerde hak sahibi bir özne olarak ele alınması, çocuğun üstün yararı, mahremiyet, katılım hakkı, ayrımcılık yasağı, zarar vermeme ve editoryal hesap verebilirlik ilkeleri kapsamlı biçimde değerlendirildi. Çalışmada, haber değeri taşıyan bir içeriğin çocuklar üzerinde bugün veya gelecekte oluşturabileceği olası zararların nasıl en aza indirilebileceği, sahadan deneyimler ve vaka analizleri üzerinden ele alındı.

Çocuk Hakları ve Gazetecilik Etiği Ele Alındı

Çalıştayın ilk gününde “Çocuğu Haberleştirmek” başlığı altında çocuk hakları ile gazetecilik etiği arasındaki ilişki değerlendirildi. Çocuğun rızası ve katılımı, çocuğun kendi sesinin haberde yer alması, kimlik gizliliği ve mahremiyet, görsel kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar ile dolaylı kimlik ifşası riskleri üzerinde duruldu.

Adli vakalar, çevrim içi istismar, çocuk yoksulluğu ve afetlerin haberleştirilmesi sırasında kullanılacak dilin çocuk üzerindeki etkileri de tartışıldı. Katılımcılar ayrıca kamu yararı, haber değeri ve kamusal merak arasındaki farkları editoryal sorumluluk açısından değerlendirdi; yayın sonrası düzeltme, anonimleştirme, arşivden kaldırma ve editoryal özdenetim mekanizmaları üzerine görüş alışverişinde bulundu.

Haber Odasında Çocuk Haklarına Duyarlı Yaklaşım

Çalıştayın ikinci gününde ise “Haber Odasında Çocuk Hakları” başlığı altında ilk gün ele alınan etik ilkelerin haber üretim süreçlerine nasıl aktarılabileceği uygulamalı çalışmalarla değerlendirildi.

Çocuğun hukuki statüsü, çocuğun üstün yararı ve görüşünün alınması, ebeveyn onayı ve rıza süreçleri, özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması, suça sürüklenen veya mağdur olan çocukların kimliklerinin korunması ve yayın yasakları ele alındı. Dijital arşivlerin ve arama motorlarının içerikleri kalıcı hale getirmesi bağlamında unutulma hakkı da çalıştayın önemli başlıkları arasında yer aldı.

Katılımcılar, çocuk odaklı haberlerde başlık, spot, görsel ve röportaj kurgusunun nasıl oluşturulması gerektiğini örnek haber metinleri ve kurgusal vakalar üzerinden değerlendirdi. “Yayımla, yeniden düzenle, yayımlama” yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen editoryal karar simülasyonlarıyla, haber üretiminde çocuk haklarını merkeze alan pratikler üzerinde çalışıldı.

Deneyimli İsimler Bir Araya Geldi

Çalıştayda medya etiği ve çocuk hakları alanındaki deneyimleriyle Faruk Bildirici, Semra Topçu ve Dr. Menekşe Tokyay katkı sundu.

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, uzun yıllara dayanan gazetecilik ve medya özdenetimi deneyimi üzerinden etik gazetecilik yaklaşımını değerlendirirken; gazeteci ve ANKA Haber Ajansı Editörü Semra Topçu, çocuk hakları odaklı gazetecilik deneyimlerini katılımcılarla paylaştı. Program danışmanı ve moderatör Dr. Menekşe Tokyay ise çocuk hakları, sosyal politika ve hak temelli gazetecilik perspektifinden çalıştayın içerik ve uygulama sürecine katkı sundu.

İki günlük çalışma sonunda katılımcılar; çocukların haberlerde temsil edilmesi, mahremiyetlerinin korunması, haber üretim süreçlerinde zarar vermeme ilkesinin gözetilmesi ve dijital habercilikte editoryal sorumluluğun güçlendirilmesine yönelik bilgi ve deneyimlerini geliştirme fırsatı buldu.

Çalıştay, çocukların haklarını, onurunu ve üstün yararını merkeze alan daha etik, sorumlu ve çocuk duyarlı bir dijital habercilik anlayışının güçlendirilmesine yönelik önemli bir buluşma olarak tamamlandı.