Orman Okulunda Pedagoji Dili

Yeşil Orman Okulu olarak anksiyete kavramına önem veriyoruz. Eğitmenlerimizin korku, eylemsizlik ve karmaşık diller yerine yaş sınıflarına göre hareket edebilecekleri dilleri tercih ediyoruz. Nitekim Orman Okulunda Orman Yangıı nasıl anlatılır konusu üzerinde 4. çalıştayımızda bir sunum yapılmıştı. Diğer yandan iklim okulu bu anlamda başka bir çalışma yapmıştı ve "Doğa ve Orman Pedagojisiyle İklim Değişikliği Sınıf COP31'i Etkinliği" bu anlamda önemli bir çalışma olacak ki yüzlerce kez incelendi. Herkesi kapsayan pedagoji dili hakkında bu yayın bu konunun daha ayrıntılı ele almaya çalıştık.

1. Orman Okulunda Pedagoji Dilinin Kapsamı ve Kavramsal Çerçevesi

Orman okulunda pedagoji dili, öğrenme ve öğretme süreçlerinin doğayla etkileşim, deneyim, keşif ve çocuğun aktif katılımı temelinde tanımlanmasını sağlayan bilimsel ve kuramsal bir kavramlar bütünüdür. Bu yaklaşımın temelinde çocuk merkezli eğitim, deneyimsel öğrenme, doğa temelli öğrenme, oyun temelli pedagojik yaklaşım, yapılandırmacı öğrenme, açık hava eğitimi, ekopedagoji ve sürdürülebilirlik eğitimi gibi farklı disiplinlerden beslenen kavramsal çerçeveler bulunmaktadır. Deneyimsel öğrenme, çocuğun doğrudan yaşantılar yoluyla bilgi ve beceri geliştirmesini; yapılandırmacı yaklaşım, bilgiyi kendi deneyimleri üzerinden anlamlandırmasını; ekopedagoji, insan-doğa ilişkisini ekolojik sorumluluk ve çevresel farkındalık ekseninde değerlendirmesini ifade eder. Çocuk merkezli yaklaşım ise öğrenme sürecinde çocuğun ilgi, ihtiyaç, gelişim özellikleri ve bireysel farklılıklarını esas alır. Bu kavramlar birlikte değerlendirildiğinde orman okulu pedagojisi, yalnızca eğitimin kapalı mekânlardan doğal ortamlara taşınması değil, öğrenmenin amaç, yöntem, içerik ve değerlendirme boyutlarının doğayla kurulan ilişki üzerinden yeniden yapılandırılmasıdır.

2. Orman Okulunda Pedagoji Dilinin Önemi

Orman okullarında ortak, tutarlı ve bilimsel temellere dayanan bir pedagoji dilinin kullanılması; eğitim modelinin niteliğinin, uygulanabilirliğinin, ölçülebilirliğinin ve sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından önem taşımaktadır. Kavramların doğru tanımlanması, eğitimciler, akademisyenler, uygulayıcılar, aileler ve politika geliştiriciler arasında ortak bir anlayış oluştururken, uygulamaların kişisel yorumlardan ve birbirinden farklı pedagojik yaklaşımlardan kaynaklanan belirsizliklerini azaltır. Ayrıca pedagojik terminolojinin bilimsel literatürle uyumlu olması, orman okulu uygulamalarının erken çocukluk eğitimi, çevre eğitimi, gelişim psikolojisi ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanlarla ilişkilendirilmesine imkân sağlar. Bu durum, eğitim programlarının geliştirilmesi, öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesi, öğrenme çıktılarının değerlendirilmesi, kalite standartlarının oluşturulması ve ulusal bir orman okulu modelinin geliştirilmesi bakımından stratejik bir gerekliliktir.

3. Kapsayıcı Pedagoji

Orman okulu pedagojisinde kullanılan dilin ekolojik, etik ve hak temelli bir yaklaşımla değerlendirilmesi, canlıların ve doğal varlıkların kendi başlarına taşıdıkları yaşam değerinin korunması açısından önemlidir. Bu kapsamda metalaştırma ve araçsallaştırma, canlıların, insanların ve doğal varlıkların öz değerlerinden bağımsız olarak yalnızca ekonomik fayda, üretim veya kullanım değeri üzerinden tanımlanmasını; sahiplik ve tahakküm, insanın diğer canlılar ve doğal yaşam alanlarıyla ilişkisini sahip olma, kontrol etme, yönetme ve karar verme yetkisi üzerinden kurmasını ifade eder. Şiddeti olağanlaştırma, canlılara yönelik şiddetin, yaşam hakkı ihlallerinin ve zarar verici davranışların sıradan, kabul edilebilir veya meşru gösterilmesini; militarize dil ise savaş, silah, cephe ve savaşçılık gibi kavramların doğa, canlılar ve eğitim süreçlerini tanımlamak amacıyla kullanılmasını kapsar. Orman okulu pedagojisinde bu tür dilsel kullanımların sorgulanması; yaşamın bütünlüğüne saygı, türler arası eşitlik, ekolojik duyarlılık, şiddetsizlik ve insanın doğayla tahakküm ilişkisi yerine karşılıklı etkileşim ve sorumluluk temelinde ilişki kurması ilkelerinin geliştirilmesine katkı sağlar. Pedagoji neyi nasıl söylemnin yanında herkese hitap edilmesinin önemli bir parçasıdır. Bu konuda yayımlanan şu çalışma oldukça güzel bir içerik olarak yayımlanmıştır. Dünyadaş Dil: https://drive.google.com/file/d/1Av2s0dv8GVstoNuob7lSDdtk1EAd9BED/view

4. Sonuç ve Değerlendirme

Sonuç olarak orman okulu modelinin bilimsel niteliğinin güçlendirilmesi, yalnızca doğal ortamlarda gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerinin artırılmasıyla değil, bu faaliyetleri açıklayan ortak bir pedagojik yaklaşımın ve terminolojik bütünlüğün oluşturulmasıyla mümkündür. Orman okulu pedagojisi; eğitim bilimleri, gelişim psikolojisi, çevre eğitimi ve ekolojik yaklaşımların kesişiminde değerlendirilmesi gereken disiplinler arası bir alandır. Bu nedenle kavramların uluslararası bilimsel literatürle uyumlu biçimde tanımlanması, uygulamaların belirli pedagojik ilkelere dayandırılması ve kalite güvencesi mekanizmalarıyla desteklenmesi gerekmektedir. Böylece orman okulları, yalnızca alternatif bir eğitim ortamı olmaktan çıkarak çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal ve ekolojik gelişimlerini bütüncül biçimde destekleyen, bilimsel temelli ve sürdürülebilir bir eğitim modeline dönüşebilir.